μάιος 2015 _ τερέζα κουρούκλη + λένια ζαφειροπούλου

Τερέζα Κουρούκλη

ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΩ

Γύψινα κολωνάκια

φύλλα κισσού μέχρι κάτω

άγαλμα για μπαλκόνι

στέφανα δύο

ξυριστικά εποχής

δύο ξίφη

ασπίδες μεταλλικές δύο

άστρα πολλά

ψεύτικες βλεφαρίδες

σημαία ιπποτική

πρόσθετα νύχια

μπουκαλάκι για δηλητήριο

γάζες κ.τ.λ.

ψεύτικο αίμα – πολύ

τρεις προδοσίες μικρές

και μία μεγάλη.

*

Α-ΧΟΥΜ

Φτάνοντας στο λόφο

βλέπεις Μάρτη μήνα

ένα τέλειο χαλί από μαργαρίτες

και από πάνω τους συμμετρικά

δυο πεταλούδες, μία άσπρη

και μία κίτρινη να υπερίπτανται

Μα οι αστροφυσικοί χτυπιούνται

όλα αυτά δεν είναι υπαρκτά

η αστερόσκονη είναι ένας μύθος

και το μόνο που υπάρχει

όλο κι όλο είναι

μια δόνηση μια αναπνοή

ένα τεράστιο Α-χούμ

Α-χούμ.

*

ΧΟΠ

Ο λαγός μας

θαμπώθηκε από τα φανάρια

του αμαξιού,

προσέκρουσε και απομακρύνεται

κουτσαίνοντας.

Πάνε τώρα οι χοροί στα χορτάρια.

Να βρούμε ένα γιατρό αμέσως

να τον γλιτώσουμε.

Αλλιώς έτσι θα πηγαίνει,

χοπ παρά χοπ,

χοπ παρά χοπ,

χοπ.

*

ΑΛΕΠΟΥ

Χαράματα μια τουφεκιά

καλά-καλά πριν φέξει

Τώρα ίχνη κόκκινα στην άσφαλτο

που πάνε προς την άκρη

εκεί όπου βυζαίνουν

έξι κουτάβια

Και όταν με χαρά

σηκώνουν το κεφάλι

από το γεύμα

γυρίζουν να μας δουν

μουσούδες κατακόκκινες

αθώων συνδαιτυμόνων

*

ΜΠΑΜΠΟΥΡΑΣ

                               

              Homage to William Blake

Ο χοντρός o μπάμπουρας ο τεραστιοδέστατος

μαύρος με μηχανή υπερσύγχρονου

μαχητικού ελικoπτέρου

έπεσε μές στην παπαρούνα

– κατευθείαν στον βελούδινο σταυρό της

Σκέπασε όλο της το κόκκινο

και έμεινε ένα μαύρο

μαχόμενο μέτωπο

– μια θεωρία ύπαρξης.

***

Λένια Ζαφειροπούλου

ΤΟ ΜΕΓΑ ΔΕΙΠΝΟ Ι

Βγήκαμε σύμπαντες οι ειδικοί και τεχνικοί, οι ηχολήπτες, οι εικονολήπτες, οι σκηνογράφοι, σκηνοθέτες και παραγωγοί, βγήκαμε νύχτα για τον βασιλιά. Ο βασιλιάς πίνει απόψε και τραγουδάει μεθυσμένος, ξεχνά τα λόγια και φαλτσάρει ασυναγώνιστα. Ο βασιλιάς ως άνθρωπος ψιλός, ως εθισμός, ως το γλυκό δικαίωμα του μεγάλου να μικρύνει. Βγήκαμε σύμπαντες τη νύχτα, έρχεται μας φωνάζουν και κοσμήσαμε τις λαμπάδες ημών. 

Αγρόν ηγόρασα και έχω ανάγκην

μας λέει, δεν πίνω απόψε και δεν τραγουδώ. 

Βγήκαμε και τη μέρα σύμπαντες. Ο αστέρας σφουγγαρίζει σήμερα και τρίβει το παρκέ γονατιστός. Ηouse husband για όσες γυρίζουν βράδυ με το μετρό στην πέμπτη ζώνη. Ο σιωπηλός Ιωσήφ για τον απάτορα υιό σας. Μια δαμασμένη τίγρις στο κρεβάτι σας μετά την δωδεκάωρη εργασία. Βγήκαμε σύμπαντες οι φωτιστές και ρυθμιστές, οι φωτογράφοι, φροντιστές και χειριστές. Με φυσικότητα προσέλθετε, ας μην αλλοιωθεί η σπάνια αλληλουχία των καθημερινών κινήσεων.

Ζεύγη βοών ηγόρασα πέντε και πορεύομαι 

μας λέει, για σήμερα η φασίνα αναβάλλεται. 

Βγήκαμε σύμπαντες. Η παγκοσμίου φήμης land-performer περνά σαράντα μέρες σαράντα νύχτες κάτω από τη γέφυρα. Προσήλθαμε με γερανούς, με τα ελικόπτερα και τις πλωτές πλατφόρμες. Η περιβεβλημένη δόξαν ως άδοξα περίβλεπτη.

Γυναίκα έγημα και διά τούτο 

μας λέει πορεύομαι εις χώραν άλλην διά τους γάμους. Το project μεταφέρεται στη μεθεπόμενη σαιζόν. 

Πλατείες και ρύμες 

Οδούς και φραγμούς

Τρέξτε μας λέει ο κύριος φωνάξτε τους αλκοολικούς, τις καθαρίστριες. Και τους περιθωριακούς βγάλτε τους λέει απ' τα χαρτόκουτα και αναγκάσατέ τους να εισέλθουν. 

Και τον τριγμό και τον βρυγμό

Στα έμπειρα χέρια μου αφήστε

*

ΤΟ ΜΕΓΑ ΔΕΙΠΝΟ ΙΙ

Και ο οίκος επληρώθη

τελώνες πόρνες κλέπτες και άσωτοι

κίβδηλοι και βέβηλοι άφρονες λάγνοι

επαίτες δούλοι κυρίων όλην την σπείραν

ληστές φονιάδες πληρωμένοι μπράβοι 

bravi tutti

ένδυμα γάμου έχοντες πάντες 

νύφες ολόασπρες νυμφίοι του κουτιού

μαύρο smoking μαύρος καπνός και μαύρη με μαύρο χρήμα μαύροι εβένινοι με μαύρα γαμπριάτικα λουστρίνια papillons τής νύχτας

πέπλα λευκά τούλια κρυστάλλινα γοβάκια λευκός θάνατος λευκή σάρκα 

νύχτες των γάμων με λευκή πανσέληνο παρατεινόμενες εις τους αιώνας

προξενητές από τη Βαβυλώνα βάρκες που κουβαλούν λογοδοσμένους πωληθείτε κι ας μην υπάρχει αγοραστής πληρώστε μόνοι την τιμή τού εαυτού σας

νυμφώνες κοιτώνες κρυψώνες απόλαυσης απέλασης 

βάρκα φορτωμένη αποτρόπαιο τρύγο 

αποτρέψτε την ανατρέψτε την

ολκάς των θελόντων σωθήναι 

θάλασσα ποντίσασα τους διψώντας την ζωήν

απόψε όμως για το Θεό!

όλοι αδιανόητα άψογοι 

με τρία δάχτυλα σηκώνουν τα καναπεδάκια από τις αργυρές λεκάνες και υποκλίνονται ελαφρά στους υπηρέτες

ούτε ένας χέρια και πόδια να του δέσουμε 

ένας ένας εξώτερος 

ούτε ένας να παραδοθεί στις ειδικές δυνάμεις των δυνάμεων 

να κράξει εν όλη καρδία ΧΡΟΝΟ! ΔΩΣΤΕ ΜΟΥ ΛΙΓΟ ΑΚΟΜΑ ΧΡΟΝΟ πορεύομαι προς τους πωλούντας

ένας να αρθεί να ριφθεί να συρθεί και να καταχωθεί ή μάλλον να υψωθεί πάντας ελκύων προς εαυτόν. 

Ω Θεέ κανείς κανείς 

***

Λένια Ζαφειροπούλου. Σπούδασε τραγούδι, πιάνο και όπερα στη Στουτγάρδη και στο Λονδίνο. Βραβείο Ένωσης Ελλήνων Κριτικών του 2009. Γράφει και μεταφράζει ποίηση. Βιβλία της: Paternoster Square (2012, βραβείο Αναγνώστη), Όταν ο Νους σου βράζει κι η Kαρδιά – Γκαίτε, Χάινε – Ποιήματα και Τραγούδια (βιβλίο-cd, 2014). Ετοιμάζει πλήρη δίγλωσση έκδοση των σονέτων τού Σαίξπηρ.

Τερέζα Κουρούκλη. Γεννήθηκε στον Καναδά από πατέρα Έλληνα και μητέρα Ιρλανδέζα. Σπούδασε Αγγλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε M.A. στην Θεωρητική Γλωσσολογία στο University College London. Γράφει, στα Αγγλικά, και σκηνοθετεί πρωτότυπα έργα για παιδιά, που παίζονται σε θέατρα της Αθήνας και της περιφέρειας.

απρίλιος 2015 _ ευαγγελία λεδάκη

Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ GERHARD RICHTER

Γκρι έγιναν οι τόνοι καθώς μάκραινες, και γαλάζιοι – βουνά του ορίζοντα: στις κορυφές πέφτει χιόνι.

Ρίχτερ έγινες, ζωγραφικής επιφάνειας, με εμβέλεια

και δίχως επίκεντρο.

Συθέμελη η ταραχή στο πνεύμα

οριζόντια θάμπωση

και η απεικόνιση

ασύρματη.

«Διελκυστίνδα» μου είπες.

Χάθηκε το περίγραμμα. Το πρόγευμα στο τραπέζι

ακόμα.

Έμεινε αύρα και στεφάνι η ύλη.

ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ

Μεταμφιέστηκα, μα οι μηχανές θορυβούσαν

να βγουν έξω απ’ το δέρμα, από τους πόρους –πέρα– με φόρα.

Ελατήρια

εκείνα τα υποδόρια κίνητρα

ήταν

συναισθήματα

που τόσο σου άρεσαν.

Λίγο προτού σιγήσει

η μηχανική μου αγάπη

σου πρόσφερα δύο παστίλιες ροζ σουμπλιμέ και –δίχως κουβέντα–

το εγχειρίδιο

που τόσο καιρό

φυλαγμένο στο πιο ψηλό ράφι

παρέδωσα.

ΑΛΟΥΜΙΝΟΧΑΡΤΟ

Σκόνη κάτω από τις σκαλωσιές

που τυλίχτηκε στο ασημένιο χαρτάκι κάποιου υπογείου.

Δυο σκαλιά πιο πέρα δυο τετράγωνα.

Με ομόκεντρο περπάτημα.

Ομόνοια ασωμάτων όρια.

Φτάνει να ανοίξει (έτριξε το μικρό δέμα αυτό)

να ανοίξει –

Τίναξε την πούδρα (σκόνη ωχρή)

Και τους φωνάζει «ρεμάλια!» (με τα πουκάμισα ζωσμένα στα μπλουτζίν).

Την σκόρπισαν

φαρδιά πλατιά στη μοιρασιά

την σκόνη

Την άπλωσαν

με δάχτυλα λεπτά

μεριστικά

(κι η σκαλωσιά σκιά)

Κάτω απ’ τα δέντρα

χλόη τα παράσιτα –

ανάμεσα,

θραύσμα τα μωσαϊκά.

*

Ευαγγελία Λεδάκη. Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Είναι ανθρωπολόγος, επιμελήτρια εκθέσεων και κριτικός της τέχνης. Την απασχολεί ερευνητικά η μελέτη της σύγχρονης τέχνης μέσα από την συγκριτική προοπτική της ανθρωπολογίας, της θεωρίας του νέου υλισμού και της ψυχανάλυσης. 

μάρτιος 2015 _ γουίλλιαμ κάρλος γουίλλιαμς / ii

ΤΟ ΓΥΜΝΟ ΔΕΝΤΡΟ

Η γυμνή κερασιά

πιο ψηλή κι απ’ τη στέγη

έβγαλε πέρυσι

άφθονο καρπό. Μα πώς

να μιλάς για καρπό εμπρός

σ’ αυτό τον σκελετό;

Κι ας είναι ζωντανή

δεν έχει πάνω της καρπό.

Κόψε την λοιπόν

και με τα ξύλα της πάλεψε

τη βαριά παγωνιά.

– μετάφραση: Γιάννης Δούκας

ΑΥΤΕΣ

είναι οι έρημες, σκοτεινές εβδομάδες
όταν η φύση, μες στη γύμνια της
εξισώνεται με την ανοησία του ανθρώπου.

Η χρονιά βυθίζεται στη νύχτα
και η καρδιά βυθίζεται
βαθύτερα απ’ τη νύχτα

σ’ έναν τόπο άδειο, ανεμοδαρμένο
χωρίς ήλιο, αστέρια ή φεγγάρι

μόνο μ’ ένα παράξενο φως, σαν η σκέψη

να γνέθει σκοτεινή φωτιά –
στριφογυρνώντας γύρω απ’ τον εαυτό της, ώσπου
μέσα στο κρύο, ανάβει

για να δείξει σ’ έναν άνθρωπο τίποτα
από όσα εκείνος γνωρίζει, ούτε την ίδια
τη μοναξιά – Ούτε ένα φάντασμα

χωρίς να το αγκαλιάσει – κενό,
απόγνωση – (Kλαίνε
και σκούζουν) μέσα

στις λάμψεις και τους κρότους του πολέμου·
σπίτια με δωμάτια
ασύλληπτα κρύα,

οι άνθρωποι που αγαπήσαμε χαμένοι,
τα κρεβάτια κείτονται άδεια, οι καναπέδες

υγροί, οι καρέκλες άχρηστες –

Κρύψε το κάπου έξω
από το μυαλό, άφησέ το να βγάλει ρίζες
και να μεγαλώσει, μακριά

από φθονερά μάτια και αυτιά – για τον εαυτό του μόνο.
Στο ορυχείο αυτό έρχονται να σκάψουν – όλοι.
Αυτό είναι το αντίστοιχο της πιο γλυκιάς

μουσικής; Η πηγή της ποίησης που,
βλέποντας το ρολόι σταματημένο, λέει,
Το ρολόι σταμάτησε

που ως χθες χτυπούσε τόσο σωστά;
κι ακούει τον ήχο του νερού της λίμνης
να παφλάζει – που είναι τώρα πέτρα.

– μετάφραση: Λένα Καλλέργη

ΟΙΣΤΡΟΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ

Μέσα στην αραχνοΰφαντη μονοτονία γκριζογάλανων μπουμπουκιών

που συνωθούνται στητά από πόθο

με φόντο τον ουρανό –

τεντωμένα γκριζογάλανα κλαδιά

λεπτόκορμες άγκυρες που τα κρατούν

δεμένα –

δυο γκριζογάλανα πουλιά κυνηγώντας

ένα τρίτο αγωνίζονται γράφοντας, κύκλους,

διαγώνιες, ιλιγγιώδης συγκλίσεις

προς ένα σημείο που εκρήγνυται

ακαριαία!

Κυρτά παλλόμενα μέλη

λυγίζουν, ρουφώντας τον ουρανό

που ξεχειλίζει πίσω τους, σοβατίζοντας τον εαυτό του

με πυκνά διάκενα, μπλε της πέτρας

και βρώμικο πορτοκαλί!

Αλλά –

(Κρατηθείτε γερά, άκαμπτα, αδελφωμένα δέντρα!)

η εκτυφλωτική, πυρακτωμένη ηλιακή αχλή –

υφέρπουσα ενέργεια, συμπυκνωμένη

ισχύς – συγκολλά ουρανό, μπουμπούκια, δέντρα,

τα καθηλώνει με μια συνθλιπτική λαβή!

Χώνεται ανάμεσα! Τραβάει ολόκληρη

την αντίρροπη μάζα ψηλά, προς τα δεξιά,

αρπάζει ακόμα και το αδιαφανές, ακαθόριστο ακόμη

έδαφος σε μια τρομερή ανέλκυση που

κλονίζει τις βασιλόριζες!

Μέσα στην αραχνούφαντη μονοτονία γκριζογάλανων μπουμπουκιών

δύο γκριζογάλανα πουλιά, κυνηγώντας ένα τρίτο,

ξελαρυγγιάζονται! Τώρα εκτινάσσονται ψηλά

– αναπάντεχα εξαφανίζονται!

– μετάφραση: Κατερίνα Ηλιοπούλου

ΑΝΘΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Όταν πάνω απ' την άνθινη οξεία γωνία

στο βοσκοτόπι, αθέατος ο αλμυρός ωκεανός

υψώνει τη μορφή του - χόρτα και μαργαρίτες

δένονται, ελευθερώνονται, δεν μοιάζουν πια με άνθη

μοιάζουνε με το χρώμα και την κίνηση -και με το σχήμα

ίσως- τού ασίγαστου, ενώ

η θάλασσα γίνεται κύκλος και ειρηνικά

πάνω στον μίσχο της λικνίζεται σαν το φυτό

– μετάφραση: Λένια Ζαφειροπούλου

ΤΡΑΓΟΥΔΙ

η ωραιότητα είναι όστρακο

απ' τη θάλασσα

όπου και κυβερνά θριαμβεύουσα

ώσπου ο έρωτας να πάρει αυτό που θέλει

χτένια και

κοχύλια

που τα σμιλεύει ο ήχος

των κυμάτων σαν τραβιούνται

τόνοι αθάνατοι

που επαναλαμβάνονται ώς την ώρα

που το αυτί κι ο οφθαλμός

θα κείτονται μαζί στην ίδια κλίνη

– μετάφραση: Λένια Ζαφειροπούλου

Η ΠΟΛΙΚΗ ΑΡΚΟΥΔΑ

γούνα που μοιάζει με χιόνι

βαθύ χιόνι

χιόνι αρσενικό

που ορμάει και σκοτώνει

αθόρυβα όπως πέφτει και τυλίγει

τον κόσμο

για να κοιμηθεί, ώστε

η ησυχία που είχε διακοπεί να επιστρέψει

να ξαπλώσει μαζί μας

τα μπράτσα της

γύρω από τον λαιμό μας

δολοφονικά για λίγο

– μετάφραση: Λένα Καλλέργη

ΣΕ ΜΙΑ ΦΤΩΧΗ ΓΡΙΑ

που μασουλά ένα δαμάσκηνο στον

δρόμο με μια χαρτοσακούλα

γεμάτη στο χέρι

Της αρέσει η γεύση τους

Της αρέσει η γεύση

τους. Της αρέσει

η γεύση τους

Το βλέπεις απ’

τον τρόπο

που είναι δοσμένη

στο μισό που απομένει

πιπιλισμένο στο χέρι της

Ανακουφισμένη

παρηγοριά γινωμένων δαμάσκηνων

τον αέρα σαν να γεμίζει

της αρέσουν, νομίζει

– μετάφραση: Γιάννης Δούκας

*

Σημείωση: Τα 7 αυτά ποιήματα αποτελούν μια δεύτερη επιλογή από όσα μεταφράσθηκαν για να διαβαστούν στην αφιερωμένη στον σπουδαίο Αμερικανό ποιητή εκδήλωση του “Με τα λόγια (γίνεται)” στις 31 Μαρτίου 2014 στην Ελληνοαμερικανική Ένωση. Το ελάχιστο αυτό ανθολόγιο ξεκίνησε στο τεύχος Δεκεμβρίου 2014, και έκλεισε στο τεύχος Ιουνίου 2015.

Τα υπόλοιπα ποιήματα βρίσκονται τώρα αναδημοσιευμένα εδώ και εδώ.

*

Γιάννης Δούκας. Βιβλία του: Ο κόσμος όπως ήρθα και τον βρήκα (2001), Στα μέσα σύνορα (2011), Το σύνδρομο Σταντάλ (2013). Μαζί με τον Χάρη Βλαβιανό, έχει μεταφράσει τα ερωτικά ποιήματα του e.e. cummings (2014). Μετέχει στη συντακτική ομάδα του περιοδικού "ποιητική".

Λένια Ζαφειροπούλου. Σπούδασε τραγούδι, πιάνο και όπερα στη Στουτγάρδη και στο Λονδίνο. Βραβείο Ένωσης Ελλήνων Κριτικών του 2009. Γράφει και μεταφράζει ποίηση. Βιβλία της: Paternoster Square (2012) (βραβείο “Αναγνώστη”), Όταν ο Νους σου βράζει κι η Kαρδιά – Γκαίτε, Χάινε – Ποιήματα και Τραγούδια (βιβλίο-cd, 2014). Ετοιμάζει πλήρη δίγλωσση έκδοση των σονέτων τού Σαίξπηρ.

Κατερίνα Ηλιοπούλου. Έχει εκδώσει τρία βιβλία ποίησης – πιο πρόσφατο, Το βιβλίο του χώματος (2011). Γράφει επίσης κριτικά κείμενα για την ποίηση και διευθύνει το εξαμηνιαίο περιοδικό «ΦΡΜΚ».

Λένα Καλλέργη. Έγραψε το βιβλίο ποίησης Κήποι στην άμμο (2010), το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή ‘Μαρία Πολυδούρη’ του Δήμου Καλαμάτας και ήταν υποψήφιο για το βραβείο του περιοδικού “Διαβάζω”. Ποιήματα, κείμενα και μεταφράσεις της περιλαμβάνονται σε ηλεκτρονικά και έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά. Έχει συμμετάσχει στις συλλογικές εκδόσεις «Ομάδα από ποίηση» (2010) και «Ομάδα από ποίηση ΙΙ: Υπέρ Ονειρίας» (2012), και έχει μεταφράσει ποίηση των Giacomo Leopardi (Η νύχτα απομένει, 2013), Luis Cernuda, κ.ά..